است از ايجاب و سلب و هريك از سلب و ايجاب و نفى و اثبات و قطع و وصل از همديگر جداست و به منزلهء دو عمل يا دو عقيده و يا دو خُلق متمايز است و هركدام به تنهايى حكم خود را دارد ، بلكه به معنى واقعى تركيب و امتزاج كه از يكديگر جدا نيست . پس دو مطلب است : يكى اينكه ايمان اسلامى متضمن جزئى از كفر است ، ديگر اينكه اين دو جزء از يكديگر منفك و جدا نيستند بعثت رسول اكرم - عامل بعث كلمهء « بعث » را بايد شناخت . اين كلمه به معنى برانگيختن است و مبعوثيت به معنى برانگيخته شدن است . بعث با ارسال فرق دارد ارسال ، مطلقِ فرستادن است ، عام است . فرستادن يك نامه يا يك هديه هم ارسال است . اما بعث ، مطلق ارسال نيست ، ارسالى است كه منشأش فقط تحريك از ناحيهء عاملى است و بعد به حكم يك انبعاث و تهيج كه در طرف پيدا مىشود حركت حاصل مىگردد . لهذا فقط در مورد انسان صادق است . « بعثت اليك فلاناً » درست است اما « بعثت اليك كتاباً » درست نيست ، بايد گفت : ارسلت اليك كتاباً . حتى در ارسال حيوانات نيز صادق نيست ، بلكه بايد دستگاه شعور و ادراك او تهيج پيدا كرده باشد و به اصطلاح يك انقلاب درونى در او پيدا شده باشد . چيزى كه هست منشأ بعث ، يعنى باعث و برانگيزانندهء روح و ايجاد كنندهء موج ، گاهى امرى است در يكى از ابعاد ظاهرى عالم ، يكى از حوادث و شرايط طبيعى است ، علت اقتصادى يا اجتماعى يا سياسى است ، و گاهى از يك بُعد ديگر و جهت ديگر است كه در اصطلاح علل طولى ناميده مىشود . اين علل چون محيط به عالم مىباشند و حاضر و گذشته و آينده برايشان على السواء است ، منشأ الهامها و غيبها مىگردند . به هر حال بايد توجه داشت و مانند برخى علت اين انبعاث را شرايط و علل مادى و بواعث موجود در سطح ابعاد چهارگانه